زبان لکی و فرهنگ  مردمان آن

به زبان لکی (علی ایتیوند (تخلص : غمین)) : 

هِرازئ گِل وَه بئن خاک ؤ توَت کو               

وِتئ اِئ دارِ مِلکان آشِنا بو

وِتئ اِئ وِر ژَه گَرکَر وَر چَه کوشِن           

وِتئ کِزخَم سَنِن گیانُن فِروشِن

وِتئ هؤ گیان فِروشی وئ اَداؤ نو            

وِتئ اِئ دِل دیان عئ کار اَجاؤ نو

وِتئ اِئ دِل هِرَن وئ سازَه بینَه          

وِتئ اِئ دِل تُ موشی گیان مِ بیمَه

وِتئ عئ عِشق شیرین اَر تُ چؤی چو          

وِتئ عئ گیان مِنَه اَر آؤ چُ دؤی چو

وِتئ هَر شاؤ چؤی مُنگْ ماؤنی وَ عئ چَم         

وِتئ بَلئت خاوِم شاؤگار وَرئ خَم

وِتئ گَر ژَه چَمِت چو هَم پِلئشئ                 

وِتئ عئ چَم تِرَه بِئرِم ژَه پئشئ

وِتئ گَر گِستَه ژِن هَر چِئ گِ دئری                   

وِتئ یَمِئ خُدا گِست هَم ژَه زئری

وِتئ گَر وَه سَرئ یا وئش خوَزگال                        

وِتئ یَمِئ مِلا آیشت ؤ چِمِئ چال

^{اِئ خُطبَل آؤَه}   

        ^{بِزُنِن وَفا هُمزا راسیَه ؤ سِپَرئ چؤی وَفا آدار} 

 ^{نیَه. ؤ بئ وَفای نَرُّنئ آؤَه چؤی بِزُنئ آچیجائ کُنئ.}  

^{هایمنَه دورئکِئر گِه وئشتِر مَردِم بئ وَفاییُن زیلَکی}  

^{سِئر ؤ نادُنَل آؤِنُن رّئ چِئر اِئر. خُدان بِکُشئ! اَرّا هُنَه} 

 ^{هولیان؟ گِرّ بو گِه پیا آزمیائ ؤ زُنا اِئ چارَه کار آگائ}  

^{وَلی فَرمُن خُدائ اِئ نوائ . ایسگ زُنیا ؤ آؤنیا چارَه}  

^{وِلّیا تا آؤَه گِه زَلّئ دین نِئرئ ، گِرّ بؤینئ ؤ نَفئ بِئرئ.} 

^{به زبان لکی(علی ایتیوند)}

^{ؤ عِئ وَصیَت حَضرَتَه}

^{اَر حَسَن ؤ حُسِئن (ع) چؤی کُرّ مِلجِم – گِه لَنَت خُدارِن- داتئ اَرِن}

^{موشیاما هُمَه وَ زَلئ خُدا ، ؤ یَه گِه دُنیاتُن نِئ هَرچَن بایَه دُمتُنا ؤ نَپِلمِژِن اَر چی گِه اِئ ژِن نایَه دَستُنا . حَق بوشِن ؤ اَرّا جِزا کوشِن ؤ اَر ظالِم چِن ؤ اَر مَظلوم بِن.}

^{هُمَه ؤ آیلَلِم ؤ کَسَلِم ؤ آؤَه گِه نُومَم اَرِنَه مَتَتئ موشیاما وَ زَلئ خُدا ؤ رّاج کارَل ؤ آشتی اَر یَکتِرَکی . گِه اِئ رَسول خُدام شِنی « آشتی دان نُم آیمَل وئتِر اِئ نِماز ؤ روژَه سالَل». خُداتُن! خُداتُن! اِئ تُن یَتیمَل ، یِئ گِل وِسئ نیلِن ؤ یِئ گِل سئر ؤ اِئ لا وِژتُن ژیر. ؤ خُداتُن! خُداتُن! هُمسالتُن بِپان گِه بوشیان پِئخَمبَرتُنَه ، دؤیسیا موشیانیا ، هُنَه گِه گُومُنمُن کِرد اِرثنئ اَرُّن بیلیانیا. ؤ خُداتُن! خُداتُن!  اِئ تُن قُراُن ، ناوا آوآکَه بِئ اَر نواتُن وَ رَفتارِئ ژِن. ؤ خُداتُن! خُداتُن!  اِئ تُن نِماز ، گِه سِتؤین دینتُنَه. ؤ خُداتُن! خُداتُن!  اَرّا مال خُداتُن ، هالی نیلنئ اِخَه گِه هینُنئ ، گِه اَر حُرمَت نیلُنئ وَر سِزا خُدا هینُنئ. ؤ خُداتُن! خُداتُن! اِئ تُن جِهادا ، وَ مالَلتُن ؤ گیانَلتُن ؤ زُنَلتُن. اَر هُمَه بو ، وَر یَک کِلّین ؤ اَر یَک بَخشین. ناو اِئ یَک شُورِکا بؤین ؤ اِئ کِلّ یَک چَقا بؤین. اَمِرمَعروف ؤ نَهی مِنکَرا نیلینُن گِه گَنتِرَتُن سَرتُنا گِرئ! اَسگ هَرچِئ اَلها کِینُن نَکِرئ. کُرَّل عبدالمطلب نؤینِم پِلکیاینُنَسِئ خؤین مِسَلمُنَل ؤ بوشیاینُن امیرالمومنینُن کُشتیانَه. بِزُنِن جُز قاتِل مِه نَبایس یَکئ بِکُشِرئ.}

^{بؤینِن! اَر مِنِئ عئ ضَربَه آؤ کُشِریام ، آؤتُن تَنیا ضَربِئ دَن. ؤ دَس ؤ پا ؤ تِر داوالئ نؤرّیان گِه مِنِئ رَسول خُدام شِنی گِه وِت: « پِرئژا بؤن اِئ بِرّین داوال مِردئ وَ یِئیژا گِه سَگ چؤرئ بو »}